Wist je dat?

Sinds 1 januari 2022 geldt in Vlaanderen een renovatieverplichting voor niet-residentiële gebouwen, zoals winkels, kantoren en horecazaken. Het is een eerste stap richting de langetermijndoelstelling: koolstofneutraliteit. Koop je zo’n gebouweenheid, of verwerf je ze via een schenking, erfpacht of opstalrecht, dan moet ze binnen de 6 jaar aan een aantal energiebesparende maatregelen voldoen en een minimaal energielabel halen. Vroeger was die termijn 5 jaar; de 6 jaar geldt ook voor alle lopende overdrachten sinds 1 januari 2022.

Eigenaars van kleine niet-residentiële gebouweenheden, zoals een bakker, restaurant of B&B, kunnen kiezen voor een aangepast traject, dat is afgestemd op de typische eigenschappen en noden van zulke eenheden.

Wanneer is een eenheid klein?

Een niet-residentiële gebouweenheid is klein als ze aan deze drie voorwaarden voldoet:

• Ze heeft een niet-residentiële hoofdbestemming.
• De bruikbare vloeroppervlakte is maximaal 500 m².
• Ze maakt geen deel uit van een groot niet-residentieel geheel: alle aaneengesloten niet-residentiële eenheden in hetzelfde gebouw zijn samen niet groter dan 1.000 m², en geen enkele is groter dan 500 m².

Voldoet de eenheid niet aan elk van deze voorwaarden, dan volgt ze het standaardtraject voor grote niet-residentiële gebouwen.

Twee onderdelen, binnen 6 jaar

De renovatieplicht bestaat uit twee onderdelen. Aan allebei moet je voldoen binnen de 6 jaar na de akte, of na het vestigen van de erfpacht of het opstalrecht:

• een minimaal maatregelenpakket;
• een minimaal te behalen energielabel.

Het minimale maatregelenpakket

Dakisolatie

Haalt je dakisolatie de minimale R-waarde van 0,75 m²K/W niet, dan moet je dakisolatie plaatsen met een maximale U-waarde van 0,24 W/m²K. Die keuze is geïnspireerd op de dakisolatienorm, die al langer voor woningen geldt.

Beglazing

Is er nog enkel glas, dan vervang je dat door beglazing met een maximale U-waarde van 1 W/m²K. Ook dat volgt de dubbelglasnorm die al langer voor woningen geldt.

Verwarming

Centrale verwarmingstoestellen die ouder zijn dan 15 jaar moeten vervangen worden, tenzij je kan aantonen dat de installatie aan de minimale eisen voor renovatie voldoet. Ligt er een aardgasnet in de straat, dan mag je een stookolieketel niet vervangen door een nieuwe stookolieketel.

Koeling

Koelinstallaties die ouder zijn dan 15 jaar en werken met ozonafbrekende koelmiddelen, of met koelmiddelen met een GWP-waarde van 2500 of hoger, moeten vervangen worden door installaties zonder die schadelijke koelmiddelen.

Het pakket geldt alleen voor de onderdelen van de eenheid die overgedragen worden. Gemeenschappelijke daken of installaties die ook andere eenheden verwarmen of koelen, hoef je niet aan te pakken.

Het minimale energielabel

Daarnaast moet de eenheid binnen de 6 jaar een minimaal energielabel halen. Met welke extra werken je dat doet, kies je zelf. Het vereiste label ligt vast tot 2050 en hangt af van waar de eenheid ligt:

• Wordt het volledige niet-residentiële gebouw overgedragen, zoals een kleine baanwinkel, dan is dat minstens label C. Voor overdrachten vanaf 1 januari 2035 wordt dat label B, vanaf 2040 label A.
• Voor alle andere kleine eenheden, zoals een winkel onderaan een appartementsgebouw, is dat minstens label D. Voor overdrachten vanaf 1 januari 2028 wordt dat label C, vanaf 2040 label B en vanaf 2045 label A.

Wat als je niet in orde bent?

Na 6 jaar kijkt het Vlaams Energie- en Klimaatagentschap (VEKA) na of er een EPC is en of het gebouw de eisen haalt. Is dat niet zo, dan riskeer je een boete van 500 tot 200.000 euro. De boete heft de verplichting niet op: je krijgt meteen een nieuwe termijn.

Verkoop je zelf een niet-residentieel gebouw, dan vermeld je in de advertentie, het compromis en de akte dat er een renovatieverplichting op rust. Verandert het gebouw binnen de 6 jaar opnieuw van eigenaar, dan moet de nieuwe eigenaar voldoen binnen de termijn die overblijft.

Bron: Vlaanderen.be, renovatieverplichting voor kleine niet-residentiële gebouwen (november 2026).